de-schijf-van-vijf-6

Eiwitten essentieel in het afslankdieet

Na het Sonja Bakkeren en Southbeachen is het tijd voor een nieuw dieet, maar dan wel wetenschappelijk onderbouwd. Internist Frank van Berkum ontdekte dat eiwitten essentieel zijn om af te vallen.

Eén tot twee eieren per week en iedere dag een appel, is ons altijd verteld. Dat moet je omdraaien, zegt hoogleraar Frank van Berkum, specialist op het gebied van voeding en overgewicht. Iedere dag een ei, en maar één keer per week een appel. Appels bevatten veel te veel suiker.

Het idee is even wennen, maar uit onderzoek blijkt dat je het beste afvalt als je veel meer eiwitten eet. Dus veel vis, veel vlees en veel eieren. Denk je: acht volkoren boterhammen met zo min mogelijk beleg? Frank van Berkum zegt: Weg met dat brood, eet alleen het beleg!

Van Berkum is internist en vasculair geneeskundige bij de Ziekenhuisgroep Twente. Hij onderzocht met onderzoeker Margriet Westerterp en gezondheidsbioloog Stijn Soenen wat de beste samenstelling van voedingsstoffen is om af te vallen én daarna op dat gewicht te blijven. Soenen promoveerde gisteren op het onderwerp.

Eiwitten blijken bij afvallen cruciaal te zijn. Mensen vallen het beste af bij een inname van 1,2 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht en een verlaging van de hoeveelheid koolhydraten (brood, aardappels, rijst en pasta) naar 20 tot 30 gram per dag, én veel groenten. Van Berkum: De meesten raken één tot twee kilo per week kwijt.

Het team volgde driehonderd zwaarlijvigen een jaar lang. Zij werden per groep van 75 op vier schillende diëten gezet, waarin de hoeveelheden eiwitten en koolhydraten verschilden.

Eiwitten bleken essentieel bij het afvallen, niet de lage concentraties koolhydraten (waarop zogenoemde low carb diëten gebaseerd zijn, zoals het bekende dr. Atkinsdieet).

Van Berkum benadrukt dat het eiwittendieet is bedoeld voor mensen die willen afvallen. Gezonde, slanke, sportieve mensen hebben gewoon baat bij het eten van koolhydraten.

Om het nieuwe, lagere gewicht te behouden, is het na drie maanden diëten het beste veel eiwitten te blijven eten, maar ook weer een normale hoeveelheid koolhydraten. Dus: wel weer aan de boterhammen en aardappels, maar ook veel vis, vlees, eieren en veel, heel veel groenten.

De meeste diëten bestaan uit het eten van minder vet, eiwitten of koolhydraten. Dat werkt volgens Van Berkum vooral op de langere termijn minder goed, omdat hiermee ook de spiermassa vermindert. Eiwitten onderhouden de spiermassa juist, waardoor je lichaam ook in rusttoestand meer energie blijft verbruiken.

Nog een voordeel van eiwit is dat het moeilijk is om te zetten naar glucose. Een teveel aan glucose zet het lichaam weer om in vetten.

Maar het sleutelwoord voor het eiwittendieet is: verzadiging. Eiwitten onderdrukken het hongergevoel, waardoor de kans op het gevreesde jojo-effect een stuk kleiner is.

En het is lekker eten, waardoor het makkelijker is vol te houden, zegt Van Berkum. Zo mag je bijvoorbeeld wel kaas eten, dat belangrijk is voor de opname van calcium. In kaas zitten wel weer verzadigde vetten, die niet gezond zijn. Van Berkum: Zo heeft ieder dieet zijn compromis.

Eergisteren kwam zijn dieetboek Gezond slank met dr. Frank uit. Er zijn al meteen twintigduizend exemplaren verkocht. Van Berkum: Ik voel me absoluut geen dieetgoeroe. Het gaat me om de resultaten, niet om het dieet zelf.

Heel trots is Van Berkum op de successen die het dieet boekt bij mensen met suikerziekte type 2 (ouderdomssuikerziekte). Een flink aantal patiënten dat minder dan drie jaar insuline spuit, was binnen een paar weken van de medicatie af.

Van Berkum benadrukt dat suikerpatiënten de medicatie alleen in overleg met een arts mogen verminderen. Nog nooit zag ik de bloedsuikers zo snel dalen op een dieet, daarom moet de medicatie snel worden verminderd, maar dat moet een arts doen.

Nog een opzienbarende weetje is dat je volgens Van Berkum van alleen sporten niet afvalt: 75 procent van je energie verbrand je in rust. Van Berkum: Dus als je slaapt, of terwijl wij hier een kop koffie in dit café zitten te drinken.

Sporten is wel belangrijk om fit en gezond te blijven en spiermassa op te bouwen, maar afvallen moet toch echt in combinatie met een dieet. Bovendien is het voor iemand van 120 kilo heel onprettig om twee uur per week te joggen. Als beweging adviseren wij iedere dag een stuk te lopen of te fietsen, dat is veel efficiënter.

Het dieet is overigens niet uitgevonden door Frank van Berkum. In zijn boek beschrijft hij de grondlegger van het dieet, de Brit William Banting. Al in 1864 bracht deze een dieetboek uit dat gebaseerd was op het eten van veel eiwitten en weinig koolhydraten, of meelachtige substanties- wat koolhydraten waren, wisten ze toen nog niet.

Vegetariërs die willen afvallen moeten nog even geduld hebben. We gaan onderzoeken of het dieet ook werkt met plantaardige eiwitten, zoals peulvruchten en soja. Ik hoop dit jaar nog met een nieuw boek voor vegetariërs te komen.