Taco Ruighaver door Patricia Borger

‘Goede mensenrechtenfilm leidt tot verontwaardiging’

Uit ruim duizend mensenrechtenfilms heeft hij er zeventig uitgekozen. ‘Een ontzettend moeilijke klus’, zegt Taco Ruighaver, festivaldirecteur en hoofdprogrammeur van het Movies that Matter Festival, dat op donderdag 24 maart van start gaat. ‘Er zaten dit jaar veel goede films tussen.’

Dit is het tiende festival dat u organiseert. Wat valt er op aan de films vergeleken met
tien edities geleden?

‘Het aanbod is véél groter. Er worden steeds meer films over mensenrechten en menselijke
waardigheid gemaakt. Documentaires èn speelfilms. En ze zijn kwalitatief beter. De technologie ontwikkelt zich in een razend tempo, waardoor het goedkoper en makkelijker wordt om films te maken, overal ter wereld. Dat zien we ook terug in de films: die zijn steeds vaker van niet-westerse makers. Zo hebben we dit jaar drie goede films uit Colombia, een land waar de filmindustrie in de lift zit. De prachtige speelfilm Colors of the mountain gaat over een Colombiaans bergdorpje, dat wordt geteisterd door guerrillastrijders. Zoveel goede films uit niet-westerse landen zaten er tien festivals geleden zeker niet tussen.’

Hoeveel films hebben jullie dit jaar gezien?

‘In totaal 1.100, waarvan we er zeventig hebben uitgekozen. Een ontzettend moeilijke
klus. Ik zie iedere dag minstens één film. Iedere dag een aangrijpende kwestie. Maar je moet toch schrappen, gevoelige onderwerpen op de weegschaal leggen.’

Wat is een goede mensenrechtenfilm?

‘Voor mij is het allerbelangrijkste dat die de kijker verontwaardigd maakt. Dat het de kijker niet koud laat. Maar een film moet ook inzicht geven, perspectief bieden. Daarom heb ik veel interesse in films die vanuit een niet-westerse kijk zijn gemaakt. En ik hou er
niet van als het er té dik bovenop ligt. Dat de maker met de film zegt: “Kijk eens wat slecht en fout, en wat moet je hier boos om zijn.” Natuurlijk staat cinematografische kwaliteit voorop: niet elk bewegend beeld over een aangrijpend onderwerp is een goede
mensenrechtenfilm.’

Welke thema’s vielen op dit jaar?

‘Er zijn waanzinnig veel goede films over migratie. Daarom hebben we er een speciaal thema op ons festival van gemaakt: Surprising Europe. Dat gaat vooral over migratie
naar Europa. Ik vind het belangrijk om naast films over misstanden elders in de wereld,
ook films te laten zien over wat híer speelt. Zoals het harde migratiebeleid, dat soms in strijd is met wat we internationaal hebben afgesproken op het gebied van mensenrechten. Dit jaar zijn we ook veel satirische en tragikomische films tegengekomen. Een sterk genre om iets aan de kaak te stellen.’

Zijn de films een weerspiegeling van de actualiteit?

‘Dat is soms lastig met een filmfestival. Natuurlijk willen we meteen een film over Wiki- Leaks en de opstanden in Egypte. Maar het duurt nu eenmaal even voordat een film is
gemaakt. Voordeel is wel dat films dieper op het onderwerp ingaan dan bijvoorbeeld een
nieuwsbericht in de krant. Zo vertonen we dit jaar de film Russian lessons over de Russisch- Georgische oorlog in 2008. Een onderwerp dat twee jaar geleden in alle kranten stond, en in deze film nog eens grondig onderzocht wordt. Het geeft een nieuwe kijk op het conflict en legt de manipulatieve berichtgeving van Rusland toentertijd bloot.’

 

Foto: Patricia Borger