bekas_still_1__large

Op zoek naar Superman

De ontroerende en humoristische roadmovie Bekas gaat over de weesbroertjes Dana en Zana die op hun ezel Michael Jackson Irak doorkruisen. Hun doel is een ontmoeting met Superman in Amerika. De film is geïnspireerd op het leven van de regisseur Karzan Kader.

Toen Karzan Kader zelf een klein jongetje in Irak was, zag hij de film Rambo voor het eerst. De film maakte ongelooflijk veel indruk. “Ik droomde ervan dat Rambo naar Irak zou komen om Saddam Hussein te verslaan. Rambo met zijn spierballen is precies de man die we nodig hebben, dacht ik.”

Een paar dagen na het zien van de film, komt Kader’s vader thuis en zegt dat hij zijn spullen moet pakken. “’We gaan naar Amerika’, zei hij. Het was een droom die uitkwam,” vertelt Kader via Skype vanuit Zweden.

Kader wordt samen met zijn kleinere broertje en ouders het land uit gesmokkeld. Ze rijden met oude bussen, auto’s, paarden en ezels van Irak naar Rusland. Daar worden ze door de smokkelaars achtergelaten, met net genoeg geld om Zweden te bereiken. “We zouden doorreizen naar Amerika zodra we konden. Maar we vonden Zweden zo leuk dat we nooit meer weg zijn gegaan.” Rambo zelf heeft hij nooit ontmoet, wel de regisseur van Rambo. 

Superman in plaats van Rambo

In de film Bekas –dat in het Koerdisch letterlijk ‘zonder familie’ betekent- zijn de broertjes Dana en Zana weeskinderen, hun ouders zijn gestorven in de Golfoorlog. Kader: “Een bewuste keuze: weeskinderen nemen hun eigen beslissingen en kun je hun dromen beter laten najagen in een film. Daarbij zoeken ze naar een vaderfiguur, in dit geval Superman.”

Kader koos voor Superman in plaats van zijn eigen idool Rambo omdat hij een figuur wilde die minder gewelddadig was. “Zo kun je kinderen laten dromen dat Superman met een aanraking van zijn vinger je ouders terug kan toveren, bij Rambo is dat wat onwaarschijnlijk. Die werkt vooral met wapens en geweld.”

Kader vertelt het verhaal van Zana en Dana op een humoristische, zoete manier, tegen de achtergrond van de onderdrukking van Hussein. “Ik vind humor en luchtigheid ontzettend belangrijk in mijn films. Als je mensen een film van twee uur over doffe ellende en uitzichtloze situaties voorschotelt, wie komt er dan nog kijken? Dat schrikt alleen maar af.”

Zonder ervaring

De jongetjes die Dana en Zana spelen zijn jongetjes uit Irak die nog nooit geacteerd hadden, en nog nooit een camera hadden gezien. Kader: “Het vinden van de juiste spelers was een gigantische klus. Ik was op zoek naar mezelf toen ik klein was, en mijn broertje. Niet naar kinderen die hun zinnen goed konden opzeggen voor de camera.” Hij struinde scholen, voetbalvelden, weeshuizen en pleinen af.  Toen hij Dana en Zana zag, ze kenden elkaar nog niet, was hij meteen verkocht. “’Dat zijn wij toen we klein waren’, dacht ik.”  De rest van de cast van de film had overigens ook nog geen enkele acteerervaring.

Bekas draait op dit moment in de bioscopen in Irak. Kader: “Ze bellen me steeds op dat de zaal is uitverkocht, dat het beter loopt dan Hollywood films. Dat is toch het grootste compliment dat je als filmmaker kunt krijgen?”